Rehabilitacja onkologiczna – kiedy i dla kogo?

Fizjoterapia w onkologii spełnia swoją rolę w zależności od aktualnego stanu i rozpoznania pacjenta. Powinna być ona też ściśle dopasowana do bieżącego etapu choroby. Rehabilitacja onkologiczna definiowana jest jako całokształt procesów mających na celu przywrócenie funkcji psychofizycznych, społecznych i zawodowych pacjenta. Powinna być prowadzona przez cały okres trwania choroby – na wszystkich jej etapach, nawet już przed rozpoczęciem właściwego leczenia. Podstawę fizjoterapii w chorobach nowotworowych stanowią ćwiczenia ruchowe oraz masaż limfatyczny – tzw. drenaż. Większość zabiegów z zakresu fizykoterapii, a czasami także masaż klasyczny jest przeciwwskazana.

Typowe problemy pacjentów onkologicznych

Najbardziej powszechnym objawem towarzyszącym chorym onkologicznym jest zmęczenie. Toczący się proces nowotworowy osłabia organizm, podobnie jak skutki agresywnej terapii. Nie oznacza to jednak konieczności zaprzestania jakiejkolwiek aktywności. Ćwiczenia ruchowe o odpowiednio dobranej intensywności wpływają pozytywnie na pracę układu oddechowego i krążenia. W konsekwencji podnoszą tolerancję wysiłku i obniżają uczucie zmęczenia.

Terapia przeciwobrzękowa

Kolejnym, bardzo często występującym objawem są obrzęki. Zadaniem fizjoterapii jest przywrócenie prawidłowego krążenia chłonki, udrożnienie naczyń limfatycznych i umożliwienie odpływu limfy do węzłów chłonnych. W tym celu stosuje się specjalny rodzaj masażu, wspomaganego bandażowaniem oraz właściwymi pozycjami ułożeniowymi.

Rehabilitacja po resekcji guza mózgu

Operacje neurochirurgiczne zawsze wiążą się z powstaniem uszkodzeń i ubytków w obrębie Centralnego Układu Nerwowego. Wielkość obszaru poddanego resekcji jest proporcjonalna do rozległości uszkodzeń. Postępowanie fizjoterapeuty jest w takim przypadku bardzo zbliżone jak w przypadku leczenia chorób neurologicznych. Do objawów po takim zabiegu mogą należeć niedowłady, porażenia, zaburzenia czucia, mowy czy percepcji. W terapii takich pacjentów wykorzystujemy sprawdzone metody neurofizjologiczne, takie jak Bobath i PNF.

Skutki uboczne terapii nowotworu

Duża część zaburzeń funkcjonalnych pacjentów onkologicznych ma charakter odwracalny. Znaczy to, że możliwe jest odtworzenie prawidłowego funkcjonowania organizmu. Do zaburzeń takich należą ubytki funkcjonalne związane z operacją chirurgiczną lub zastosowaniem radioterapii, neuropatie związane z chemioterapią, a także zmiany stresowe i emocjonalne. Poprzez zastosowanie odpowiednich ćwiczeń i technik manualnych możliwe jest łagodzenie objawów, będących skutkiem ubocznym leczenia nowotworu.

Fizjoterapia wpływa pozytywnie na wiele aspektów życia chorych

Ćwiczenia ruchowe wpływają na odbudowę osłabionych mięśni. Drenaż limfatyczny pomaga w udrożnianiu naczyń i odpływie limfy, zmniejszając obrzęki kończyn. Trening fizyczny pomaga w podnoszeniu wytrzymałości układu sercowo-naczyniowego i zmniejsza uczucie zmęczenia. Systematyczne ćwiczenia fizyczne wpływają na wzrost liczby komórek odpornościowych, ograniczając tym samym ryzyko nawrotu. Aktywność ruchowa powoduje zmniejszenie poziomu stresu, lęku i depresji. Dzięki temu możliwa jest poprawa samopoczucia, wzrost samooceny, a co za tym idzie także polepszenie ogólnej jakości życia.

Rehabilitacja paliatywna

W okresie terminalnym choroby nowotworowej celem fizjoterapii pozostaje łagodzenie objawów pacjenta oraz poprawa jego jakości życia. Do realizacji tego celu wykorzystywane są ćwiczenia fizyczne o niskiej intensywności, ćwiczenia oddechowe oraz drenaż limfatyczny.

Przeciwwskazania do terapii

Jak w każdej dziedzinie rehabilitacji, tak i w onkologii istnieją przeciwwskazania do stosowania terapii. Należą do nich:

  • gorączka
  • stany, w których ruch może doprowadzić do pęknięcia guza
  • złamania patologiczne
  • duże wyniszczenie i osłabienie organizmu
  • liczba płytek krwi poniżej 20.000

Gabinet Fizjoterapii Reha Expert
Ul. Turniejowa 39, Kraków

Wizyty domowe na terenie:
Krakowa, Skawiny, Wieliczki i okolic